Thaân Tuy Xa Nhöng Loøng Khoâng Xa

Ngöôøi xöa coù caâu noùi:

Höõu duyeân thieân lyù naêng töông ngoä

Voâ duyeân ñoái dieän baát töông phuøng

Theo nghóa chung thì chöõ duyeân coù yù noùi ñeán veû ñeïp kín ñaùo cuûa nhan saéc khieán ai thaáy cuõng yeâu, hoaëc lôøi noùi dòu daøng khieán ai nghe cuõng thích. Trong hai caâu thô treân ñaây chöõ duyeân moâ taû caûm tình ñaëc bieät, tieâng tö töïa nhö trong chöõ duyeân ngaàm, duyeân thaém, duyeân phaän.

Duyeân ngaàm laø duyeân cuûa ngöôøi coù veû ñeïp kín ñaùo, ñoan trang, deã chieám ñöôïc caûm tình saâu ñaäm:

Thaáy em nho nhoû laïi coù duyeân ngaàm,

Anh phaûi loøng thaàm hôn maáy naêm nay.

Khi ñaõ bieát roõ taám loøng chaân thaønh cuûa ngöôøi baïn trai, ngöôøi con gaùi môùi kheùo leùo duøng chöõ duyeân thaém ñeå ñaùp laïi chöõ duyeân ngaàm maø ngöôøi con trai ñaõ coù ñoái vôùi mình:

Öôùc ao duyeân thaém chæ hoàng,

Ñeå cho thuïc nöõ saùnh cuøng tröôïng phu.

Ñeán khi ñaõ keát nghóa taøo khang vôùi nhau roài thì duyeân ngaàm hay laø duyeân thaém khoâng quan troïng cho baèng duyeân phaän:

Maëc ai leân voõng xuoáng duø,

Ta vui duyeân phaän caàn cuø nuoâi nhau.

Trong tình vôï choàng, chöõ duyeân laø chöõ thaät ñeïp. Töø duyeân tao ngoä cho ñeán duyeân maõn phaàn ñaâu phaûi vôï choàng chæ thöông nhau ñeán noãi tam töù nuùi cuõng treøo, thaát baùt giang cuõng loäi, cöûu thaäp ñeøo cuõng qua nhö trong thuôû môùi vöøa gaëp gôõ. Khi thaät söï ñaõ coù duyeân tình vôùi nhau roài thì cho duø vaïn vaät ñoåi dôøi chaúng bao giôø anh huøng vaø thuyeàn quyeân laïi coù theå döùt tình:

Höõu duyeân thieân lyù naêng töông ngoä

Voâ duyeân ñoái dieän baát töông phuøng

Thuyeàn quyeân nôõ phuï anh huøng sao neân

Anh huøng boäi baïc thuyeàn quyeân sao ñaønh.

Tình caûm gia ñình laø moät trong nhöõng ñieàu quí giaù nhaát maø Thöôïng Ñeá phoù ban cho con ngöôøi. Khoâng coù giaù trò naøo coù theå ñaùnh ñoåi ñöôïc haïnh phuùc chaân thaät. Nhieàu ngöôøi chaáp nhaän ñieàu naøy. Tuy nhieân treân thöïc teá khoâng phaûi ai cuõng coù theå giöõ vöõng ñöoäc haïnh phuùc thuûy chung. Khi môùi vöøa yeâu nhau caùch ñaäm ñaø, tha thieát, ai laïi khoâng muoán aên ñôøi, ôû kieáp vôùi nhau. Theá nhöng coù laém hoaøn caûnh ngang traùi laøm cho duyeân kieáp phaûi traéc trôû. Trong soá raát nhieàu ñoàng baøo ly höông, coù khoâng bieát bao nhieâu ngöôøi ñaõ phaûi xa vôï hoaëc lìa choàng. Khi nhôù laïi vôï mình beân queâ nhaø, Thanh Tuøng ñaõ caûm taùc vieát neân vaàn thô sau ñaây:

Naéng chieàu hiu haét beân soâng,

Ngoài ñaây töôûng nhôù moâng lung maây trôøi.

Xa xa con nöôùc ñoåi dôøi,

Nöôùc chia ñoâi ngaû nhö lôøi bieät ly.

Ra ñi haèng khaéc nhöõng gì,

Buoàn cho thaân phaän, saàu vì ly höông.

Nhôù nhau giaây phuùt toû töôøng,

Ngoài beân soâng laï ngôõ ñöôøng xöù quen.

"Ngaøy xöa anh ñoùn em beân

con ñöôøng soâng nhoû aùo theàm traéng bay,

Baøn tay ta naém baøn tay,

AÙo em e aáp, soâng daøi cuõng ghen. . ."

Ngoài ñaây anh nhôù daùng em,

Thaân gaày lieãu ruõ, toùc meàm vöông tô.

Nhôù em bieát noùi sao vöøa,

Con thô nay ñaõ lôùn chöa? Bieát gì?

Moät laàn töø taï ra ñi,

Soâng buoàn nöôùc chaûy, phaân kyø öôùc mô.

Cho anh "göûi laø, ñeà thô"

Gôûi veà em vôùi con khôø yeâu thöông.

Xa queâ höông ñaõ laø noãi khoå lôùn roài. Xa ngöôøi thaân thieát khoâng bieát ñeán bao giôø môùi taùi ngoä laïi caøng khoå hôn boäi phaàn: Ta nhôù ngöôøi xa caùch nuùi soâng, nhôù ngöôøi, ngöôøi coù nhôù ta khoâng? laø thaéc maéc töï nhieân. Mong sao nhöõng ai beàn loøng thöông nhôù ñôïi chôø seõ khoâng bò hoaøi coâng nhöng ñöôïc buø ñaép caùch xöùng ñaùng. Coù nhöõng hoaøn caûnh khieán cho thaân phaûi xa. Mong raèng trong nhöõng hoaøn caûnh ñoù nhöõng ngöôøi heát loøng yeâu nhau seõ khoâng ñeå cho loøng mình xa nhau.